หมากพลู ยานัตถุ์หมอมี

บันทึกความทรงจำฉันกับแม่-วีรกรรม​ทำ​แม่​ขายหน้า อึแตก! บนรถทัวร์..​เหม็น​กัน​ถ้วนหน้า

ตอนนั้น​นุชน่าจะอายุประมาณ 5-6 ขวบ รึไม่​ก็​ 6-7 ขวบนี่แหละ น่าจะยังเล็กมากน่ะค่ะ เพ​ราะว่า.. นุชจำเรื่องราวในช่วงเวลานั้นได้น้อยมาก.. แต่​เหตุการณ์​ที่จำฝังใจ ไม่เคยลืมเลยนะคะ นึกทีไร อาย​แทนแม่ทุกที นั่นก็คือ อึ! แตกบนรถทัวร์..​เหม็น​กัน​ถ้วนหน้า☺

แม่​เป็น​พี่คนโต มีน้องอีก 11 คน รวมแม่ด้วยก็โหลนึงพอดี น้าซิว​เป็น​น้องคนรองของแม่ อายุจึงไล่เลี่ยกัน ก็​เลยมีความสัมพันธ์​ที่ใกล้ชิดกันมากว่าพี่น้องคนอื่น ไล่ตีกันบ้าง ทะเลาะกันบ้าง ถึง​กระนั้นก็รักกันมากและก็ห่วงกันที่สุด วันนึงน้าซิวเดินทางมาจากบ้านกำแพงดิน จ.พิจิตร มาชวนแม่ไปขายหมากแห้งที่ตลาดแห่งหนึ่งในอ.แม่สอด จ.ตาก  

หมาก​แห้ง เป็น​ที่นิยมมากสำหรับคนแก่ๆ รวมถึงแม่และน้าๆ ด้วย  กรรมวิธี​กินหมากของแม่ คือ นำใบพลู 1 ใบ วางใส่ฝ่ามือ ปาดปูดแดงใส่นิดนึง แล้วเอาหมากแห้งที่หั่นเป็นแว่นๆ มาวางใส่ใบพลู ม้วนๆ ใส่ปาก เคี้ยว​ๆ​  สีฟันด้วยหมากฝอย  เคี้ยวไปเคี้ยวมา ก็บ้วนน้ำหมากสีแดงๆ ทิ้งใส่กระโถน​ แล้วก็​คายหมากที่เรียกว่าชานหมากทิ้ง​  ปิดท้าย.. เช็ดคราบน้ำหมากที่ไหลเปื้อนปากด้วยผ้าเช็ดปาก แต่นุชไม่ค่อยได้เห็นแม่ใช้ผ้าเช็ดปากหรอกค่ะ เห็น​แต่​แม่ใช้ชายผ้าถุงนั่นแหละเช็ดปาก (การเคี้ยวหมากพลูเนี่ยเป็นสารเสพติดอ่อนๆ อย่าง​หนึ่ง ที่คนเฒ่าคนแก่ติดกันระงมเลย) นุชเคยถามแม่ว่า เคี้ยวหมากทำไม แม่บอก เคี้ยวหมากเพราะต้องการเลิกยานัตถุ์​..กลายเป็น​ว่าเลิกยานัตถุ์ได้​.. แต่ติดเคี้ยวหมากแทน คือ ก่อนหน้าหน้านั้น​ แม่ติดยานัตถ์ุ​มาก.. 

ยานัตถ์ุ​หมอมี ขวดเล็กๆ เท่านิ้วโป้ง ข้างในบรรจุผงสมุนไพรอะไรสักอย่างนี่แหละ… ฉุน​มาก ขอบอกนะคะ แต่​ความฉุนนี่แหละที่เป็นเสน่ห์ของยานัตถ์ุ​ เพระว่ามันมี​คุณสมบัติ​ช่วยให้จมูกโล่ง สมองโปร่งขึ้น เวลาจะนัตถุ์ยา ก็​ไม่ใช่​ว่าจะนัตถุ์กันง่ายๆ นะคะ จะต้องมีอุปกรณ์​ตัวสำคัญนั่นก็คือ กล้องยานัตถ์ุ​ หรือบางคนเรียกปล้องยานัตถ์ุ​ก็แล้วแต่นะคะ แต่แม่นุชเรียก กล้อง​ยานัตถ์ุ​ เป็น​ท่ออลูมิเนียมเล็กๆ งอๆ คล้ายรูปตัวยู มีปลาย​ด้ายสั้นและปลายด้านยาว วิธีนัตถุ์ยา​ คือ เทผงยานัตถ์ุ​ใส่ฝามือ ใช้ปลายกล้องยานัตถ์ุ​เกลี่ยๆ ขยี้ๆ ให้ผงละเอียด แล้วก็​เอากล้องตักผงยาเข้าไป.. จากนั้น เอาปลายกล้องข้างยาวใส่จมูกไว้ ปลายกล้องข้าง​สั้นใส่ปาก แล้วเป่าปูด ผงยาก็จะวิ่งเข้าจมูก จามกันฮัดเช้ยๆ ๆ ฟินกันไป..แล้วก็​สลับ​ใส่จมูกอีกข้างนึง ปิดท้าย.. ทุกๆ ครั้ง​ เมื่อ​ผงยานัตถุ์เข้าไปทำปฏิริยากับโพรงจมูก นอกจากจะทำให้จาม จนจมูกจะโล่งแล้ว จมูกก็​จะขับน้ำมูกปนผงยานัตถ์ุ​ที่นัตถุ์เข้าไป แม่ก็​สั่งน้ำมูกเช็ดกับชายผ้าถุงอีกที.. เต็มชายผ้าถุงไปหมด ทั้งคราบน้ำมูกทั้งคราบยานัตถ์ุ​นะคะ

เมื่อ​น้าซิวมาชวนแม่ไปขายหมากที่แม่สอด แม่ก็​มองเห็น​หนทางที่จะได้เงินมาเลี้ยง​ครอบครัวแล้ว แม่​ก็​ตกลงทันทีเพราะตอนนั้น​ครอบครัว​นุชขัดสนเรื่องเงินมากนะคะ เตี่ยเคย​เข้ารับการผ่าตัดนิ่ว ตั้งแต่​นุช​ยังตัวเล็กๆ ไม่รู้​หมอผ่านิ่วออกยังไง.. นิ่วหาย..แต่​หูรูด​กระเพาะ​ปัสสาวะ​​ไม่ทำงานซะงั้น เตี่ย​ก็​เลยทำงานไม่ได้ เพราะต้องพกถุงบรรจุปัสสาวะที่​ไหลออกมาตลอดเวลาจากสายยางอ่อนเล็กๆ ซึ่ง​เชื่อมต่อกับกระเพาะปัสสาวะของเตี่ย ทำให้การ​เคลื่อนไหว​ร่างกาย​ของเตี่ยลำบากมาก  

แม่พานุชเดินทางไป อ.แม่สอดด้วย  สมัยนั้นการเดินทางค่อนข้างลำบาก ถนนหนทาง  สิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ไม่ได้มีเหมือนสมัยนี้ นุช​จำ​ได้​ว่า นุชกับแม่นั่งรถ​บขส คันสีแดงๆ เก่า​ๆ สนิมเกรอะ ฝุ่นเกาะ เบาะพัง ไม่มีแอร์ มีแต่หน้าต่างรถที่เปิดกว้าง.. รับลมปนไอร้อนรอบทิศทาง​ ที่สำคัญไม่มีห้องน้ำ.. และ​นั่นแหละ​ คือ​ ที่มาของวีรกรรมครั้งนี้​

หลังจาก​ที่​รถบขส.​กำลัง มุ่งหน้าสู่แม่สอด .. วิ่ง​ไปได้สักระยะนึงแล้วล่ะ.. นุช​ก็​เกิดอาการปั่นป่วนในท้อง ลำไส้บิดตัว ปล่อยลม ปู้ดปาด.. แบบว่า.. เสียง​มาก่อน.. แล้วตามมาด้วยกลิ่น…ทุกสายตาของผู้โดยสารหันมามองทางแม่โดยมิได้นัดหมาย สมัยนั้นไม่มีแพมเพิสเหมือนสมัยนี้ แต่​ถึงจะมี แม่​ก็​คงคิดไม่ถึงหรอกว่า ลูกสาววัย 7 ขวบ จะปล่อยของกระทันหันเช่นนี้.. เมื่อ​แม่​เห็น​ท่าไม่ค่อยดี ก็​รีบอุ้มนุชไปนั่งบนตัก คงกะว่าถ้านุชอึ แม่​จะเอามือรองไว้ก่อนเพื่อไม่ให้เปรอะเปื้อนรถ แต่ความเป็นจริง คือ เอาไม่อยู่ค่ะ แม่​รีบ​คว้าผ้าถุงในกระเป๋าออกมารองก้นให้นุช คราวนี้แหล่ะค่ะ วงแตก ผู้​โดยสาร​คนอื่นเกิดอาการทนไม่ไหว จนคนขับรถต้องรีบจอดรถข้างทาง … 

.. ให้นุชมานั่งถ่ายข้างทางค่ะ 😕

​ลองนึกภาพตามนะคะ.. เด็ก​ผู้​หญิง​คนนึงหน้าตาน่ารักน่าเอ็นดู​ นั่ง​เบ่งอึหน้าเขียว หน้าเหลือง อยู่ข้างถนน ทีมีรถวิ่งไปมาขวักไขว่ มีแม่ยังสาวอายุราว 30 กว่าๆ นั่ง​อยู่​ข้างหน้า บัง​ไว้.. ไม่ให้​ดูอุจาดตามากไปกว่านี้.. บอกตรง​ๆ นะคะ ถึงแม่บังไว้ ก็​บังได้ไม่มิดหรอกค่ะ ข้างหน้าเนี่ยโอเค แม่บังไว้ แต่ข้างหลังนี่ซิ โล่งเลย ต้นไม้สักต้นก็ไม่มี   พอเสร็จกิจ ก็กลับขึ้นรถ ทุกอย่าง​ก็​​เข้าที่​เข้าทาง.. อาจจะมีกลิ่นไม่พึงประสงค์​ล่องลอยมาบ้าง แต่นุชคิดเข้าข้างตัวเองว่า​ผู้​โดยสาร​คนอื่นๆ ก็​คงจะชินกลิ่นกันไปแล้วล่ะ รถทัวร์​ก็​มุ่งหน้าตรงสู่แม่สอดต่อไป  ทุกครั้งที่ภาพวันนั้น​ฝุด​ขึ้น​มาทีไร นุชนี่อาย​แทน​แม่ทุกที วันนั้นแม่คงอายมาก แต่ทำอะไรไม่ได้.. 

จาก​วัน​เป็น​เดือน จากเดือนเป็นปี ปีแล้วปีเล่าผ่านไป จน​นุชโตเป็นผู้ใหญ่อยู่วัยทำงาน แม่ในวัยชรา กลายเป็นผู้ป่วยติดเตียง 10 กว่าปี นุชก็​อาบน้ำ สระผม ล้างก้น ล้างอึ ให้แม่ เหมือน​กับที่แม่เคยทำให้ในวัยเด็ก ไม่ใช่เพียงเพราะหน้าที่ ไม่ใช่เพียง​เพราะคุณธรรม ไม่ใช่เพียง​เพราะสามัญสำนึก แต่เป็นเพราะความรัก ความ​รัก​ที่​นุชได้รับจากแม่มาทั้งชีวิต

ก็แค่ผลัดกัน

ก่อนนั้น ฉันตัวเล็ก เดินช้า อ่อนแอ

เธอดูแล อุ้มฉันไม่เคยห่าง

ตอนนี้เธอตัวเล็ก เดินไม่ได้ ตาไม่ดี อ่อนแอบ้าง

ฉันจะเป็นขา เป็น​ตา เป็น​ทุกอย่าง​​ ให้กับเธอ

รับชมผ่าน YouTube ได้ที่ https://youtu.be/lg1nAUce5F8

แชร์